fbpx

Αρθρίτιδα Καρπού

Μια από τις σημαντικότερες παθήσεις των άνω άκρων

Τι είναι η αρθρίτιδα καρπού;

Ο καρπός είναι μία σύνθετη ανατομική δομή με λεπτή, αρμονική και ελεγχόμενη κίνηση που κάνει δυνατή τη δημιουργία έργων τέχνης, το γράψιμο, την πληκτρολόγηση, ενώ παράλληλα επιτρέπει κινήσεις που απαιτούν μεγάλη δύναμη όπως είναι οι χειρωνακτικές εργασίες, η άρση βαρών και η γυμναστική.  Ένας λειτουργικός καρπός είναι απαραίτητος για πολλές καθημερινές δραστηριότητες που απαιτούν συνδυασμό σταθερότητας, ευρείας κίνησης, λεπτής αφής και δύναμης. Για να επιτευχθεί αυτό το ευρύ φάσμα των φαινομενικά αντίθετων λειτουργιών, ο καρπός είναι μια σύνθετη δομή οκτώ οστών που βρίσκονται μεταξύ των δύο οστών του αντιβραχίου και  των πέντε μετακαρπίων του χεριού (εικ. 1). Υπάρχει επίσης ένας μεγάλος αριθμός συνδέσμων που συγκρατούν τα οστά του καρπού (εικ. 2). Οι σύνδεσμοι επιτρέπουν τις κινήσεις των οστών εντός ενός συγκεκριμένου εύρους κίνησης. Διάφοροι τραυματισμοί στους συνδέσμους μπορεί να προκαλέσουν πόνο στον καρπό και αν δεν επουλωθούν σωστά τότε οι σύνθετες κινήσεις μεταξύ των οστών του καρπού διαταράσσονται με αποτέλεσμα οι αρθρώσεις μεταξύ των οστών να δέχονται υπερβολικά φορτία. Αυτό οδηγεί σε φθορά του χόνδρου που καλύπτει τα οστά, προκαλεί πόνο, οίδημα, απώλεια κίνησης και τελικά  αρθρίτιδα.

Πως προκαλείται

Η αρθρίτιδα (η φθορά του χόνδρου που καλύπτει τα οστά στις αρθρώσεις) μπορεί επίσης να προκληθεί από άλλους μηχανισμούς. Για παράδειγμα, η φλεγμονή της ρευματοειδούς αρθρίτιδας μπορεί να καταστρέψει τον χόνδρο στην άρθρωση του καρπού, προκαλώντας αρθρίτιδα. Τα κατάγματα στον καρπό που επεκτείνονται στην άρθρωση μπορούν να αφήσουν ανωμαλίες και κενά στην επιφάνεια της άρθρωσης που οδηγούν σε αρθρίτιδα. Τα κατάγματα των οστών του καρπού, ιδιαίτερα του σκαφοειδούς, που δεν επουλώνονται οδηγούν σε ανώμαλη και υπερβολική φόρτιση του καρπού και προκαλούν τελικά αρθρίτιδα (εικ. 3).

Συμπτώματα

Συνήθως υπάρχει ενόχληση και πόνος σε ολόκληρο τον καρπό ή σε κάποιο τμήμα αυτού.  Ο πόνος μπορεί να σχετίζεται με ορισμένες κινήσεις και δραστηριότητες, όπως όταν σπρώχνετε για να σηκωθείτε από μια πολυθρόνα.  Μερικές φορές ο πόνος είναι πιο έντονος με την περιστροφή του καρπού. Η ενόχληση μπορεί να επιδεινωθεί με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί να υπάρχει τοπικό οίδημα ή και γενικευμένο σε όλη την περιοχή του καρπού.  Πολλές φορές υπάρχει και έντονος κριγμός κατά τις κινήσεις του καρπού.

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Υπάρχουν διάφορες θεραπείες για την αρθρίτιδα του καρπού:

Μη χειρουργική θεραπεία:

  • Παυσίπονα: απλά παυσίπονα όπως η παρακεταμόλη, η κωδεΐνη και η ιβουπροφαίνη μπορεί να βοηθήσουν είτε μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό μεταξύ τους.
  • Τροποποίηση δραστηριότητας:  Πολύ συχνά προτείνεται η τροποποίηση δραστηριοτήτων ή ακόμα και η αποφυγή τους έτσι ώστε να μην φορτίζεται υπερβολικά ο καρπός και να μην δημιουργούνται έντονα συμπτώματα όπως πόνος και πρήξιμο.   Οι ηλικιωμένοι ασθενείς βρίσκουν πολύ μεγάλη ανακούφιση με αυτήν την πρακτική. 
  • Ενέσεις: αρκετά συχνά οι ενέσεις κορτικοστεροειδών και τοπικών αναισθητικών βοηθούν πάρα πολύ στο να μειώσουν τη φλεγμονή στην άρθρωση του καρπού και έτσι να περιορίσουν τα επίπεδα του πόνου.  Αν και τα αποτελέσματα των ενέσεων δεν είναι μόνιμα, καθώς δεν επηρεάζουν την εξέλιξη της αρθρίτιδας, ωστόσο μπορεί να προσφέρουν μεγάλη ανακούφιση για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
  • Νάρθηκες:  οι αφαιρούμενοι νάρθηκες καρπού μπορούν να βοηθήσουν στον περιορισμό της ενόχλησης ή μπορεί να φορεθούν για να στηρίξουν τον καρπό μόνο για βαριές δραστηριότητες που μπορεί να προκαλέσουν έντονο πόνο.

 

Χειρουργική θεραπεία:

  • Αρθροσκοπικός καθαρισμός: Με τη βοήθεια της αρθροσκόπησης μπορεί να γίνει εκτεταμένος καθαρισμός τις αρθρώσεις του καρπού.   Κατά την επέμβαση αυτή τμήματα φθαρμένου χόνδρου αφαιρούνται με αποτέλεσμα να καθαρίζεται η άρθρωση από νεκρά στοιχεία τα οποία προκαλούν φλεγμονή στην άρθρωση. Επίσης είναι δυνατόν να καθαριστούν τα τμήματα των συνδέσμων που εμφανίζουν μεγάλη  εκφύλιση.   Η αρθροσκόπηση γίνεται με μικρές τομές, συνοδεύεται από γρήγορη αποκατάσταση και είμαι μία τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας. 
  • Απονεύρωση: πρόκειται για επέμβαση κατά την οποία γίνεται αφαίρεση των τελικών τμημάτων των νεύρων που εισέρχονται στην άρθρωση του καρπού. Με τον τρόπο αυτό αφαιρούνται τα νεύρα με τα οποία μεταβιβάζεται η αίσθηση του πόνου στον εγκέφαλο.  Έτσι η άρθρωση του καρπού πλέον στερείται νεύρωσης και ο πόνος δεν γίνεται αντιληπτός.  Είναι μία επέμβαση η οποία γίνεται συνήθως με δύο μικρές τομές στον πήχη, έχει πολύ καλά αποτελέσματα και είναι μικρής επεμβατικότητας.
  • Καρπεκτομή εγγύς στοίχου: κατά την επέμβαση αυτή γίνεται αφαίρεση των οστών του κεντρικού στοίχου του καρπού και συγκεκριμένα του σκαφοειδούς, του μηνοειδούς και του πυραμοειδούς (εικ. 4). Η επέμβαση αυτή έχει ένδειξη στην αρθρίτιδα που δημιουργείται μετά από ρήξη του σκαφομηνοειδούς συνδέσμου που δεν έχει αντιμετωπιστεί και έχει οδηγήσει σε καταστροφή της άρθρωσης. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η διατήρηση καλής ποιότητας χόνδρου στον περιφερικό στοίχο του καρπού και κυρίως στο κεφαλωτό οστό. Είναι μία επέμβαση που προσφέρει πολύ καλά αποτελέσματα, σε επιλεγμένες περιπτώσεις με σχετικά εύκολη μετεγχειρητική αποκατάσταση. 
  • Μερική αρθρόδεση καρπού: παραδείγματα τέτοιων επεμβάσεων είναι η αρθρόδεση τεσσάρων γωνιών (εικ. 5) ή η κερκιδο-σκαφο-μηνοειδής αρθρόδεση. Η φιλοσοφία των επεμβάσεων αυτών είναι η κατάργηση των παθολογικών αρθρώσεων με την συνένωση των οστών των οποίων ο χόνδρος έχει καταστραφεί. Σε ορισμένες επεμβάσεις όπως στην αρθρόδεση τεσσάρων γωνιών το σκαφοειδές μπορεί να αφαιρεθεί εντελώς. Για την αρθρόδεση των οστών συνήθως χρησιμοποιούνται βίδες, ή βελόνες ή ειδικές καρφιδες. Το πλεονέκτημα των επεμβάσεων αυτών είναι ότι διατηρείται σε μεγάλο βαθμό η κινητικότητα της άρθρωσης του καρπού και μειώνεται ο πόνος. βελτιώνοντας παράλληλα τον κύριο πόνο στον καρπό.
  • Ολική αρθρόδεση καρπού:  πρόκειται για επέμβαση που γίνεται σε βαριά αρθρίτιδα του καρπού κατά την οποία γίνεται πλήρης κατάργηση της άρθρωσης του καρπού και συνένωση των οστών του αντιβραχίου και κυρίως της κερκίδας με τα οστά του καρπού και το τρίτο μετακάρπιο (εικ. 6).  Με την επέμβαση αυτή καταργείται η κάμψη και η έκταση του καρπού διατηρείται όμως η δυνατότητα περιστροφής του χεριού.  Αυτό μειώνει σημαντικά τον πόνο στον καρπό σε βάρος της κίνησής του, αλλά ο καρπός είναι σταθερός και δυνατός. Ωστόσο, τα δάχτυλα κινούνται κανονικά. Η επέμβαση αυτή γίνεται με τη βοήθεια μιας μακριάς πλάκας που συνδέει την κερκίδα με το τρίτο μετακάρπιο.
  • Αρθροπλαστική καρπού: η άρθρωση του καρπού μπορεί να αντικατασταθεί, όπως το ισχίο ή το γόνατο, σε ορισμένες περιπτώσεις με τεχνητή άρθρωση (εικ. 7). Συνήθως γίνεται σε ασθενείς με μικρές απαιτήσεις από τον καρπό, για παράδειγμα σε ηλικιωμένους ασθενείς ή σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Στόχος της επέμβασης είναι να διατηρήσει κάποια κίνηση και να μειώσει σημαντικά τον πόνο σε έναν πολύ αρθριτικό καρπό.

 

Οι περισσότερες από αυτές τις επεμβάσεις γίνονται με γενική αναισθησία ή με περιοχική αναισθησία με τη χρήση block στο άνω άκρο.  Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ασθενής μπορεί να λάβει εξιτήριο την ίδια μέρα της επέμβασης.   Τις περισσότερες φορές όμως χρειάζεται να παραμείνει για μία μέρα στην κλινική.  

Επέστρεψε με υγεία και δύναμη για νέες προκλήσεις!